HPV-boahkku

Fálaldat nuvttá HPV-boahkku nissonolbmuide riegádan jagi 1991 ja maŋŋel.

HPV-vaksine
HPV-vaksine

 

Skábmamánu 01. beaivvis  skábmamánu 18. beaivái diibmu 09.00 - 14.00.

Guovdageainnu suohkana dearvvašvuođastášuvdna fállá buot nissonolbmuide riegádan jagi 1991 ja dan maŋŋil nuvttá boahku humant papillomavirus (HPV) vuosttá guovttejagá boahkuhanprográmma bokte. Prográmma álggahuvvo skábmamánu 1. beaivvi 2016. Boahkuhanfálaldat bistá áigodaga 2016 - 2018.

Boahku ávžžuhit nuorra nissonolbmuid váldit eastadit borasdávdda mánnágoahtečoddagis ja borasdávdda álgimiid mánnágoahtečoddagis váikkuhuvvon HPV-infekšuvnnain. HPV-infekšuvdna lea dat dábáleamos seksuálalaččat njoammuduvvon infekšuvdna máilmmis. HPV njoammu hui álkit seksuálalaččat ja eanas olbmuide njoammu oktii dahje eanet gerddiid, erenoamážit go leat nuorat. Dábálaččat jávká virus divššu haga, muhto muhtin HPV šlájat dagahit seallarievdademiid mat sáhttet šaddat borasdávdan. Sii geain leat leamaš HPV-infekšuvdna eai leat sudjejuvvon (immuna) ođđasit njoamuhuvvot.

Jahkásaččat ožžot 3000 nissonolbmo, ollugat hui nuorat, čájehuvvot seallarievdademiid, mat mielddisbuktet ahte fertet čuohpahit eret osiid mánnágoahtečoddagis eastadandihte borasdávdda šaddama. Juohke jagi ožžot sullii 300 nissonolbmo Norggas mánnágoahtečoddagis borasdávdda ja gaskal 65 ja 100 nissonolbmo jápmet dáinna dávddain. Dan dihte lea ávkkálaš váldit boahku vaikko ii leat vuos seksuálalaččat ovttastallan, dahje jus juo lea okta dahje eanet geainna ovttastallá seksuálalaččat.

Boahkus leat golbma boahkkodosa ja addojuvvo 6-12 mánu siskkobealde. Boahku namma lea Cervarix. Dat suddje HPV 16 ja 18 vuosttá, mat dagahit 70 proseantta mánnágoahtečotta borasdávddas. Boahkku doaibmá guhká, várra olles eallima. Boahku bidjá giehtadeahkkái. Álbmotdearvvašvuođainstituhtta rávve ahte áhpehis nissonat vurdet boahkuhemiin.

Vaikko váldá boahku de ii galgga heaitit manname iskkadit mánnágoahtečoddaga, ja lea dehálaš ahte maiddai sii geat leat váldán boahku jotket mannat doaktára lusa váldit mánnágoahtečoddagis borasdávddaiskkosiid. Buot nissonolbmot Norggas ožžot fálaldaga iskat mánnágoahtečoddaga juohke 3. jagi dan rájes go leat deavdán 25 jagi. Ulbmil lea unnidit mánnágoahtečotta borasdávdda jápminloguid go árrat fuobmá borasdávdda dahje borasdávdda álgimiid.

Mihttu lea ahte boahkuheapmi ja dássedis iskkadeamit galget addit buoremus suddjema mánnágoahtečoddaga borasdávdda vuosttá.

SMS-diehtu sáddejuvvo nissonolbmuide riegádan jahkeloguin 1991 - 1996.

 

01.november – 18.november, kl. 09.00 – 14.00

Helsestasjonen i Kautokeino tilbyr nå alle kvinner født 1991 og senere gratis vaksine mot humant papillomavirus (HPV) vaksine gjennom et to-årig vaksinasjonsprogram. Oppstart av programmet blir 01. november 2016. Vaksinasjonstilbudet gjelder i perioden 2016 – 2018.

Vaksinen anbefales til unge kvinner for å forebygge livmorhalskreft og forstadier til livmorhalskreft forårsaket av HPV-infeksjon. HPV infeksjon er den vanligste seksuelt overførbare infeksjonen i verden.  HPV smitter svært lett seksuelt og de fleste av oss blir smittet en eller flere ganger, særlig mens vi er unge. Som regel forsvinner viruset av seg selv, men hos noen vil enkelte typer HPV gi celleforandringer som kan utvikles til kreft. De som har hatt en forbigående HPV-infeksjon er ikke beskyttet (immun) mot ny smitte. 

Årlig får 3000 kvinner, mange ganske unge, påvist celleforandringer som medfører at deler av livmorhalsen må fjernes for å forebygge utvikling til kreft. Hvert år får om lag 300 kvinner i Norge livmorhalskreft og 65-100 dør av sykdommen. Det er derfor nyttig og vaksinere seg uansett om man har hatt ingen, en eller flere seksualpartnere.

Vaksinen består av tre vaksinedoser og blir gitt i løpet av 6-12 måneder.  Vaksinen heter Cervarix. Den beskytter mot HPV typene 16 og 18 som er årsak til 70 prosent av livmorhalstilfellene. Effekten er sannsynligvis langvarig, kanskje livslang. Vaksinen settes som sprøyte i overarmen. Folkehelseinstituttet anbefaler at gravide venter med å ta vaksinen.

Vaksinen er ikke en erstatning for regelmessig screeningundersøkelse av livmorhalsen, og det er svært viktig at også vaksinerte kvinner fortsetter å følge screeningprogrammet mot livmorhalskreft. Alle kvinner i Norge får tilbud om undersøkelse av livmorhalsen hvert 3. år fra 25 års alder. Hensikten er å redusere dødeligheten av livmorhalskreft gjennom tidlig å oppdage kreft eller forstadier til kreft.

Målet er at vaksinasjon og regelmessig undersøkelse sammen skal gi best mulig beskyttelse mot livmorhalskreft.

En SMS-varsling vil bli sendt til kvinnene født i årskullene 1991-1996.